یک متولی مشخص برای سامانه‌های ثبت قرارداد لازم است

مشکل پذیرش قراردادهای اجاره ثبت‌شده در سامانه کاتب برای پرداخت تسهیلات ودیعه مسکن، موجب سردرگمی مستاجران شده است. داوود بیگی‌نژاد، نایب‌رئیس اتحادیه مشاوران املاک، در گفت‌وگو با تجارت‌نیوز، تعدد سامانه‌های ثبت قرارداد و نبود هماهنگی میان آنها را عامل اصلی این مشکل دانست.

ثبت قراردادهای اجاره در سامانه‌های رسمی با هدف سامان‌دهی بازار مسکن، افزایش شفافیت معاملات و تسهیل ارائه خدمات به مستاجران و موجران دنبال می‌شود. با این حال، مشکل پذیرش برخی قراردادهای ثبت‌شده در سامانه کاتب برای دریافت تسهیلات ودیعه مسکن، بار دیگر مساله ناهماهنگی سامانه‌های دولتی و چالش‌های پیش روی متقاضیان را مطرح کرده است. در شرایطی که مستاجران با فشار هزینه‌های مسکن روبه‌رو هستند، چرا سامانه‌های رسمی ثبت قرارداد در ارائه خدمات هماهنگ عمل نمی‌کنند و این وضعیت چه پیامدهایی برای مردم و بازار مسکن دارد؟

وقتی قرارداد در یک سامانه ثبت می‌شود اما در فرآیند دریافت تسهیلات مورد پذیرش قرار نمی‌گیرد، متقاضیان با مشکل مواجه می‌شوند

داوود بیگی‌نژاد، نایب‌رئیس اتحادیه مشاوران املاک، در خصوص پذیرفته نشدن برخی قراردادهای اجاره ثبت‌شده در سامانه کاتب برای دریافت تسهیلات ودیعه مسکن گفت: «قراردادهایی که در سامانه‌های رسمی ثبت می‌شوند، باید در فرآیندهای مرتبط نیز قابلیت پذیرش داشته باشند؛ وقتی قرارداد در یک سامانه ثبت می‌شود اما در فرآیند دریافت تسهیلات مورد پذیرش قرار نمی‌گیرد، متقاضیان با مشکل مواجه می‌شوند.»

بیگی‌نژاد با اشاره به تعدد سامانه‌های فعال در حوزه ثبت قراردادها اظهار کرد: «پیش از راه‌اندازی سامانه‌های کاتب و خودنویس، سامانه املاک و مستغلات در این حوزه فعالیت می‌کرد. اکنون نیز وزارت راه و شهرسازی و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در فرآیند ثبت قراردادها نقش دارند. این وضعیت، ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های متولی و تعیین یک مرجع مشخص برای پاسخ‌گویی را افزایش می‌دهد.»

سامانه کاتب در مقاطعی برای مدتی در دسترس نیست؛ اختلال در این سامانه‌ها می‌تواند روند انجام امور مردم و فعالان بازار مسکن را با مشکل مواجه کند

نایب‌رئیس اتحادیه مشاوران املاک با اشاره به مشکلات دسترسی به سامانه کاتب بیان کرد: «این سامانه در مقاطعی برای مدتی در دسترس نیست؛ در زمان پیگیری مشکل از طریق پشتیبانی نیز به کاربران اعلام می‌شود که درخواست خود را در قالب تیکت ثبت کنند.»

او با اشاره به اهمیت دسترسی پایدار به سامانه‌های ثبت قرارداد افزود: «اختلال در این سامانه‌ها می‌تواند روند انجام امور مردم و فعالان بازار مسکن را با مشکل مواجه کند. به‌ویژه با توجه به الزامات قانونی مربوط به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، فراهم بودن زیرساخت‌های لازم برای ثبت قراردادها اهمیت بیشتری پیدا کرده است.»

اطلاعات مربوط به میانگین قیمت‌ها، تعداد قراردادهای منعقدشده و پراکندگی معاملات در مناطق مختلف، از جمله داده‌هایی است که دسترسی به آن‌ها برای ارزیابی وضعیت بازار مسکن اهمیت دارد

بیگی‌نژاد یکی دیگر از مشکلات موجود را نبود اطلاعات دقیق و قابل اتکا از وضعیت بازار مسکن دانست و گفت: «اطلاعات مربوط به میانگین قیمت‌ها، تعداد قراردادهای منعقدشده و پراکندگی معاملات در مناطق مختلف، از جمله داده‌هایی است که دسترسی به آن‌ها برای ارزیابی وضعیت بازار اهمیت دارد.»

نایب‌رئیس اتحادیه مشاوران املاک با اشاره به مشکلاتی که ناهماهنگی سامانه‌ها برای مردم ایجاد می‌کند، توضیح داد: «متقاضیان برای ثبت قرارداد در یک سامانه رسمی وقت صرف می‌کنند و هزینه می‌پردازند، اما اگر قرارداد آن‌ها در مراحل بعدی پذیرفته نشود، با سردرگمی مواجه خواهند شد.»

هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول و تعیین مرجعی مشخص برای مدیریت و پاسخ‌گویی به مشکلات سامانه‌های ثبت قرارداد، می‌تواند از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری کند

بیگی‌نژاد گفت: «در چنین شرایطی ممکن است نارضایتی مردم متوجه مشاوران املاک شود، در حالی که مشکل می‌تواند ناشی از اختلال فنی یا ناهماهنگی میان سامانه‌ها باشد. از این رو، هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول و تعیین مرجعی مشخص برای مدیریت و پاسخ‌گویی به مشکلات سامانه‌های ثبت قرارداد، می‌تواند از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری کند.»