آشفته‌بازار آگهی‌های مسکن در پلتفرم‌های آنلاین

در سال‌های اخیر، پلتفرم‌های آگهی آنلاین یکی از بسترهای مناسب برای مالکان و متقاضیان بازار مسکن بوده‌اند؛ با این حال، با گسترش فعالیت این پلتفرم‌ها، انتقادهای بسیاری نسبت به نقش آنها در التهاب بازار ملک شکل گرفته است. فعالان بازار می‌گویند انتشار گسترده آگهی‌های غیرواقعی و قیمت‌های نجومی باعث شده تا بازار از مسیر واقعی خود فاصله گرفته و در نتیجه نوعی قیمت‌سازی کاذب در فضای مجازی شکل بگیرد.

شکل‌گیری قیمت‌سازی در بازار مسکن با درج آگهی‌های فیک

بررسی‌های میدانی از بازار مسکن و گفت‌وگو با مشاوران املاک نشان می‌دهد بسیاری از مالکان، قیمت املاک خود را نه براساس ارزش واقعی ملک یا عرف منطقه، بلکه براساس فایل‌هایی تعیین می‌کنند که در پلتفرم‌های آنلاین آگهی شده‌اند.

به گفته آنها، کافی است تنها یک فایل با قیمتی بالاتر در یک محله منتشر شود تا سایر فروشندگان نیز قیمت‌های پیشنهادی خود را افزایش دهند. بنابراین، نوعی چشم‌وهم‌‌‎چشمی میان مالکان در بازار مسکن شکل گرفته و قیمت‌گذاری‌ها به‌شدت سلیقه‌ای شده است.

شیطنت مشاوران املاک در پلتفرم‌های آنلاین از طریق درج آگهی غیرواقعی

مشاوران املاک به تجارت‌نیوز می‌گویند، بخشی از آگهی‌های ملکی در پلتفرم‌های آنلاین کاملا جنبه تبلیغاتی دارند و فریبنده هستند. به گفته آنها، گاهی واحدی با قیمتی پایین‌تر آگهی می‌شود اما هنگام مراجعه، متقاضی متوجه می‌شود یا چنین واحد اصلا وجود خارجی ندارد و یا مشخصات اعلام‌شده با واقعیت بسیار متفاوت است.

در برخی موارد نیز موقعیت ملک به‌دلیل تشابه اسمی به‌گونه‌ای در آگهی درج می‌شود که گویی در محله‌ای گران‌تر قرار دارد، در حالی که آگهی مربوط به یکی از مناطق حاشیه‌ای شهر است. فعالان بازار معتقدند که این دسته از آگهی‌ها معمولا از شیطنت مشاوران املاک نشات می‌گیرد و صرفا برای جذب مشتری شده است.

یکی از مشاوران املاک منطقه اندیشه تهران به تجارت‌نیوز می‌گوید: «برخی فایل‌ها فقط برای جذب مشتری آگهی می‌شوند. وقتی متقاضی با دفاتر املاک تماس می‌گیرد، می‌گویند آن واحد فروخته شده یا رهن رفته و بعد فایل‌های دیگری را پیشنهاد می‌دهند که معمولا قیمت بالاتری هم دارند.»

او اضافه می‌کند: «این در حالی است که اصلا چنین فایلی در بازار وجود ندارد، البته گاهی اوقات هم مشخصات کامل واحد در آگهی درج نشده و یا قیمت واقعی با قیمت آگهی‌شده بسیار متفاوت است.» مشاوران املاک تاکید می‌کنند که این رفتارهای غیرحرفه‌ای باعث کاهش اعتماد مردم به صنف مشاوران املاک شده است.

شکاف عمیق میان قیمت‌های پلتفرم‌های آنلاین با معاملات واقعی مسکن

بررسی‌های تجارت‌نیوز نشان می‌دهد قیمت‌هایی که در پلتفرم‌های آنلاین برای خرید و فروش مسکن آگهی شده‌اند، فاصله قابل توجهی با نرخ واقعی معاملات دارند. با این حال، همین ارقام پیشنهادی که در بسیاری از موارد نجومی هم هستند، به تدریج به مبنای ذهنی مالکان تبدیل شده و انتظارات تورمی در بازار مسکن را بالا برده‌اند.

کارشناسان معتقدند که بازار مسکن بیش از آنکه از معاملات واقعی اثر بپذیرد، تحت تاثیر قیمت‌هایی قرار گرفته که در فضای مجازی دست‌به‌دست شده است. بنابراین نوعی قیمت‌سازی کاذب در بازار شکل گرفته که با واقعیت‌های این بازار همخوانی ندارد و شکاف میان قیمت‌های معامله‌شده با نرخ‌های آگهی عمیق‌تر شده است.

فعالان بازار هشدار می‌دهند که در غیاب آمارهای رسمی و نبود مرجع مشخص برای قیمت‌گذاری، پلتفرم‌های آنلاین عملا به مرجع تعیین قیمت مسکن تبدیل شده‌اند. این در حالی است که بخش قابل توجهی از این فایل‌ها یا معامله نمی‌شوند یا در بازار با ارقامی پایین‌تر به فروش می‌رسند.

فشار پلتفرم‌ها بر بازار اجاره

قمیت‌های کاذب در بازار اجاره نیز نمایان شده و حالا به قیمت‌های اصلی تبدیل شده است. مستاجران در گفت‌وگو با تجارت‌نیوز می‌گویند که رشد قیمت‌ها در پلتفرم‌ها باعث شده تا مالکان قیمت اجاره خانه را بر مبنایی غیرواقعی بالا برند؛ این در حالی است که  بسیاری از مستاجران عملا توان پرداخت چنین مبالغ بالایی برای اجاره‌بها ندارند.

ابوالفضل یکی از مستاجران محله فردوسی تهران به تجارت‌نیوز می‌گوید: «مالک برای تمدید، قیمت اجاره خانه را دو برابر کرده است. خواهش و التماس‌های من و حتی توضیحات مشاور املاک منطقه فایده نداشته و صاحب‌خانه روی این رقم پافشاری می‌کند.»

او اضافه می‌کند: «با وجود آنکه مشاور املاک می‌گوید این رقم برای چنین واحدی مناسب نیست، اما صاحب‌خانه اصرار می‌کند که قیمت اجاره خانه بالا رفته،‌ زیرا در یکی از پلتفرم‌های آنلاین مبلغ اجاره خانه همین مقدار رشد کرده است.»

این وضعیت باعث شده تا بسیاری از مستاجران به دلیل ناتوانی مالی و از روی اجبار به حومه شهر مهاجرت کنند. برخی دیگر هم به اجاره واحدهای کوچک‌تر روی آورده‌اند. کارشناسان معتقدند که رشد انتظارات تورمی در پلتفرم‌های آنلاین، فشار مضاعفی به بازار اجاره وارد کرده است.

ورود دلالان به بازار مسکن در نبود نظارت بر آگهی‌های ملکی

کارشناسان بازار مسکن معتقدند که نبود نظارت کافی بر آگهی‌های ملکی، زمینه‌ساز حضور و فعالیت دلالان و انتشار فایل‌های غیرواقعی شده است. آنها می‌گویند تا زمانی که سازوکاری برای احراز قیمت‌ها، حذف آگهی‌های فیک و برخورد با فایل‌های گمراه‌کننده وجود نداشته باشد، پلتفرم‌های آنلاین همچنان به یکی از عوامل اصلی و اثرگذار بر رشد قیمت در بازار خرید، فروش و اجاره مسکن به شمار می‌روند.

در شرایطی که بازار مسکن با پدیده رکود تورمی دست و پنجه نرم می‌کند، حالا بخشی از التهاب قیمت‌ها از دل پلتفرم‌های آنلاین بیرون می‌آیند. وضعیت تا حدی پیش رفته که با انتشار چند آگهی غیرواقعی، قیمت‌ها در یک محله جابه‌جا می‌شوند. در نهایت این وضعیت نه تنها رکود بازار را عمیق‌تر کرده، بلکه زندگی بسیاری از خریداران و مستاجران را تحت تاثیر قرار داده است.