واکاوی قدرت وام جدید خرید مسکن

 جهش‌‌‌های متوالی قیمت مسکن، تورم عمومی بالا، افت درآمد سرانه خانوار و جا ماندن سطح دستمزدها از هزینه و تورم عمومی باعث شده تا خرید خانه برای بخش قابل‌توجهی از مردم کشور تبدیل به رویایی دور از دسترس شود؛ در این شرایط افزایش ۱۰۰ میلیون تومانی سقف وام مسکن نیز نمی‌تواند کمک مؤثری برای خانه‌‌‌دار شدن افراد باشد.

نتیجه نظرسنجی دنیای اقتصاد از زوجین در انتظار خانه‌‌‌دار شدن و گفت‌‌‌وگو با صاحب‌‌‌نظران این حوزه نشان می‌دهد  که راه باز شدن گره کور بازار مسکن از مهار تورم و افزایش قدرت خرید آحاد جامعه می‌‌‌گذرد و نمی‌توان با اقداماتی نظیر افزایش ۱۰۰ میلیون تومانی سقف تسهیلات بانکی، مردم را خانه‌‌‌دار کرد.

جامعه هدف وام ناراضی از وام مسکن

در آخرین روز کاری سال ۱۴۰۳، رقم وام مسکن افزایش یافت، سقف وام برای شهر تهران از ۴۰۰ به ۵۰۰ میلیون تومان رسید؛ همچنین در مراکز استان‌‌‌‌‌‌ها و شهرهای بزرگ نیز سقف وام مسکن از ۳۲۰ میلیون به ۴۰۰ میلیون تومان افزایش یافت. این سقف در شهرهای کوچک نیز از ۲۴۰ میلیون تومان به ۳۰۰ میلیون تومان رسید.

عدم تطابق وام مسکن و متوسط قیمت خانه در کشور و به خصوص در شهرهای بزرگ طی سال‌های اخیر کارآیی این وام را زیرسوال برده بود.

«دنیای اقتصاد» در گزارش‌‌‌های پیشین خود با بررسی هزینه‌‌‌های جانبی دریافت وام، نظیر خرید اوراق جعاله، دریافت اوراق رهنی و… نشان داده بود که سقف وام مسکن در شهر تهران کفاف خرید ۳ مترمربع آپارتمان را می‌دهد. با این وجود افزایش دقیقه ۹۰ سقف وام برای امسال به میزان ۱۰۰ میلیون تومان نیز، پاسخ مثبتی برای این انتقاد نبود.

«دنیای اقتصاد» به‌‌‌منظور بررسی کارآیی افزایش ۱۰۰میلیون تومانی سقف دریافت وام مسکن، نظرسنجی از متقاضیان خرید خانه و در عین حال گفت‌‌‌وگویی با دو تحلیلگر اقتصاد مسکن انجام داد. نتیجه این نظرسنجی‌‌‌ها و گفت‌‌‌وگو با تحلیلگران این بازار نیز از عدم کارآیی رشد سقف وام مسکن حکایت دارد.

سؤال اول نظرسنجی دنیای اقتصاد از مخاطبان خود عبارت بود از: وام خرید مسکن در تهران از ۴۰۰ میلیون تومان به ۵۰۰ میلیون تومان افزایش پیدا کرده است؛ آیا تسهیلات جدید می‌تواند به شما زوج فاقد مسکن (خانه‌‌‌اولی) برای صاحب‌‌‌خانه شدن، «کمک مؤثر» کند؟

۹۵‌درصد شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی به این پرسش پاسخ منفی دادند؛ یکی از شرکت‌کنندگان در نظرسنجی نیز این افزایش در سقف وام مسکن را طنز بازار مسکن در سال ۱۴۰۴ عنوان کرد.

سؤال دیگر نظرسنجی از مخاطبان نیز عبارت بود از: در شرایط کنونی اقتصادی و اوضاع قیمت مسکن، اولویت سیاستگذار در مواجهه با بحران مسکن باید بر «اصلاح وام مسکن» یا «مهار تورم و تقویت درآمد خانوار» متمرکز باشد؟

۸۹‌درصد از شرکت‌کنندگان در نظرسنجی، در پاسخ به این سؤال لزوم تکیه بر مهار تورم و تقویت درآمد خانوار را مطرح کردند.